Zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku

Celem każdego postępowania egzekucyjnego jest zaspokojenie wierzyciela, a żeby to osiągnąć potrzebna jest współpraca wierzyciela z komornikiem, tak na płaszczyźnie wskazywania informacji o majątku dłużnika, składania właściwych wniosków egzekucyjnych, jak i terminowego uiszczania niezbędnych zaliczek na wydatki gotówkowe. Dziś chciałbym napisać kilka słów o jednym ze sztandarowych wniosków egzekucyjnych stosowanych praktycznie w każdej egzekucji – o zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku.

Powyższa egzekucja z wierzytelności jest dokonywana przez komornika sądowego poprzez jej zajęcie. Komornik wysyła w tym celu do naczelnika właściwego urzędu skarbowego wezwanie do potrącania zajętej wierzytelności dłużnika i przekazywania jej na rachunek bankowy komornika. Chwilą dokonania zajęcia jest moment doręczenia wezwania urzędowi skarbowemu. Co istotne, od pewnego już czasu cała korespondencja z organami podatkowymi, zarówno wychodząca od komornika, jak i przychodzącą od organu, przybiera postać komunikacji elektronicznej. Znacząco przyspiesza to cały proces i obniża jego koszty, z pożytkiem dla wszystkich stron postępowania egzekucyjnego.

Dawniej wniosek o zajęcie wierzytelności z nadpłaty lub zwrotu podatku bywał mało skuteczny. Wynikało to z przyjętej w orzecznictwie interpretacji świadczeń periodycznych (że nadpłata i zwrot podatku do nich nie należą) oraz tezy o braku możliwości prowadzenia egzekucji z ekspektatywy prawa (a więc z wierzytelności przyszłych, które jeszcze nie powstały). Urzędy skarbowe, opierając się na wyrokach sądowych, kwestionowały możliwość zajmowania przez komorników wierzytelności z nadpłaty lub zwrotu podatku jeżeli prawo do tych świadczeń jeszcze nie powstało. Innymi słowy, jeżeli zajęcie wpłynęło do urzędu skarbowego przed złożeniem przez dłużnika deklaracji podatkowej, z której wynikało by prawo do zwrotu na jego rzecz, to zajęcie nie było skuteczne, a urząd nie przekazywał pieniędzy komornikowi. Nawet jeżeli za czas jakiś deklaracja faktycznie wpłynęła, a dłużnikowi przysługiwał zwrot. Zajęcie było skuteczne tylko pod warunkiem, że zostało doręczone organowi podatkowemu w okresie pomiędzy doręczeniem deklaracji podatkowej dłużnika a wypłatą zwrotu dłużnikowi. Stąd komornicy często powtarzali zajęcia, próbując „wstrzelić się” w odpowiednie okno czasowe. Nie było to ani tanie (koszty doręczeń korespondencji) ani praktyczne rozwiązanie. I mimo odpowiedniej staranności zwrot podatku mógł z łatwością „wymknąć się” z rąk komornika.

Po nowelizacji mamy doręczenia elektroniczne i – co bardzo ważne – skuteczność zajęcia również co do wierzytelności przyszłych, wynikających z nadpłaty lub zwrotu podatku powstałych w ciągu roku od dnia dokonania zajęcia. Takie rozwiązanie ustawowe pozwala komornikowi na dokonanie skutecznego zajęcia i to przy wysłaniu jednego tylko wezwania do urzędu skarbowego. Jeżeli egzekucja potrwa dłużej niż rok (co się zdarza), to zajęcie takie trzeba będzie ponowić. Ale jest to dużo mniej uciążliwe niż dawniej.

Oczywiście dla skutecznej egzekucji z ww. wierzytelności niezbędne jest prowadzenie przez dłużnika działalności gospodarczej lub posiadanie pracy. Bo bez tego nie będzie nadpłaty ani zwrotu podatku.

Warto również wiedzieć, że przepisy Ordynacji podatkowej stanowią, że pierwszeństwo przed zajęciem takich wierzytelności mają roszczenia publicznoprawne – urząd skarbowy z nadpłaty/zwrotu podatku najpierw pokrywa zaległości podatkowe i bieżące zobowiązania podatkowe dłużnika, a dopiero potem – o ile coś zostało – przekazuje to komornikowi.

Mimo powyższych ograniczeń zajęcie wierzytelności dłużnika wobec organu podatkowego pozostaje jednym z najczęściej stosowanych wniosków egzekucyjnych. Zwłaszcza, że nie wiąże się z dodatkowymi kosztami po stronie wierzyciela. Celne i zróżnicowane wnioski egzekucyjne podnoszą prawdopodobieństwo wyegzekwowania roszczenia, dotarcia do majątku dłużnika, a to jest zadaniem każdego profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego wierzyciela.

Wspaniałego tygodnia Ci życzę!

PS Zobacz również inne artykuły o wnioskach egzekucyjnych – o egzekucji z rent i emerytur, oraz z rachunków bankowych dłużnika (tutaj i tutaj).

39 komentarzy

  1. Pola said:

    A czy nowe przepisy o zajęciu nadpłaty podatku stosuje się również do egzekucji powstałych przed 8 września? Podobno prawo nie działa wstecz?

    23 lutego 2017
    Reply
  2. Witam serdecznie na blogu!

    W przypadku nowych przepisów o zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku znajdą one zastosowanie do wniosków egzekucyjnych wniesionych do komornika sądowego po dniu 8 września 2016 r. Nie chodzi więc o datę wszczęcia postępowania egzekucyjnego jako takiego, lecz o datę złożenia konkretnego wniosku o zajęcie wierzytelności z podatków. Jeżeli w toku trwającej przed tą datą egzekucji wierzyciel złoży ww. wniosek (ale złoży go już po 8 września), to znajdą do niej zastosowanie nowe przepisy.

    Pozdrawiam,
    Krzysztof Kozłowski

    23 lutego 2017
    Reply
  3. Wanda said:

    Rozumiem, że na wniosek wierzyciela komornik zajmie ulgę prorodzinną. Zanim urząd skarbowy przekaże mu pieniądze najpierw potrąci dla siebie zaległości podatkowe, jeżeli istnieją.

    21 marca 2017
    Reply
    • Witam Panią na blogu. Tak, przepisy pozwalają na potrącenie zaległości podatkowych w pierwszej kolejności, a w dalszej na przekazanie nadwyżki komornikowi sądowemu.

      Pozdrawiam,
      Krzysztof Kozłowski

      22 marca 2017
      Reply
  4. Izabela said:

    Jeśli mam zajęcie na wynagrodzeniu za pracę i zajęte konto bankowe i zostałam o tym powiadomiona, ale nie było nic o zajęciu zwrotu z rozliczenia PIT to czy dostanę zwrot, czy komornik nie musi mnie informować ?

    13 kwietnia 2017
    Reply
    • Witam na blogu Pani Izabelo,

      Komornik nie musi Pani informować o dokonanym zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku. Ewentualne zawiadomienie może Pani otrzymać z Urzędu Skarbowego. Samo zajęcie jest skuteczne od chwili doręczenia zajęcia do Urzędu Skarbowego (drogą elektroniczną).

      Co więcej, zajęcie podatku jest typowym działaniem komorników sądowych, zwykle jednym z pierwszych w ramach egzekucji. Jeżeli komornik zajął wynagrodzenie za pracę i rachunek bankowy, to z dużym prawdopodobieństwem zajął również wierzytelność z tytułu podatków.

      Pozdrawiam,
      Krzysztof Kozłowski

      14 kwietnia 2017
      Reply
  5. Anna Brozdowska said:

    Witam
    Jak długo ważny jest taki wniosek o zajęcie zwrotu podatku skierowany przez komornika do US?
    Co w przypadku jeśli rozliczę się z podatku po upływie wyznaczonego terminu przez US? Czy zwrot podatku zostanie mi wypłacony?
    Pozdrawiam

    19 kwietnia 2017
    Reply
    • Witam Panią na blogu,

      Tak jak pisałem w artykule i jednym z komentarzy powyżej wszystko zależy od daty wniesienia przez wierzyciela wniosku o zajęcie wierzytelności tego rodzaju oraz od daty dokonania zajęcia przez komornika w US. Jeżeli komornik skierował zajęcie do US po dniu 8 września 2016 r. to zajęcie będzie skuteczne przez rok od dnia dokonania zajęcia. Po roku komornik będzie mógł ponowić wniosek i tym samym zająć wierzytelność na kolejny rok.

      Pozdrawiam,
      Krzysztof Kozłowski

      21 kwietnia 2017
      Reply
  6. Artur said:

    Witam
    jeżeli mam zwrot podatku tylko z tytułu wychowywania dziecka to także może zabrać ta nadpłatę komornik.czy można napisać wyjaśnienie skąd pochodzi ta różnica w us u komornika?jest jakaś podstawa prawna w takiej sytuacji?

    12 maja 2017
    Reply
    • Witam na blogu Panie Arturze. Ulga podatkowa na dzieci również może zostać zajęta.

      18 maja 2017
      Reply
  7. kasia said:

    witam czy udajac sie do us dowiem sie z jakiego tytulu komornika zajal zwrot podatku czy to mandat czy co innego??

    12 maja 2017
    Reply
    • Witam Panią na blogu, proszę spróbować, myślę że pracownik Urzędu Skarbowego prowadzący Pani sprawę będzie umiał wyjaśnić przyczyny zajęcia zwrotu podatku. Urząd Skarbowy otrzymuje bowiem od komornika dokładną informację dotyczącą zajęcia – wraz ze wskazaniem wierzyciela i kwoty długu.

      18 maja 2017
      Reply
  8. patrycja said:

    21 lutego złożyłem pit do US gdzie była odpisana ulga prorodzinna plus nadpłata z umowy zlecenie. Dwa tyg.później ( 2 marca) złożyłem korektę gdzie nie było już ulgi (nie wiedziałem przy rozliczeniu pierwszego pitu że matka dziecka zrobiła odpis). US wypłacił komornikowi pierwszy zwrot, a potem drugi. Teraz dostałem wezwanie od US do zwrotu różnicy jaka była w obu pitach. Czy mogę jakoś się od tego pisma odwołać? Pani w urzędzie powiedziała że po prostu wypłacili pierwszy zwrot komornikowi, przed rozpatrzeniem jeszcze korekty drugiego pitu.

    12 maja 2017
    Reply
    • Witam na blogu. W tym miejscu udzielam jedynie ogólnych informacji o prawie. Jeżeli jest Pan zainteresowany poradą prawną to serdecznie zapraszam do kontaktu telefonicznego lub mejlowego.

      18 maja 2017
      Reply
  9. Kama said:

    Otrzymałam zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej.
    Organem egzekucyjnym i dłużnikiem jest Naczelnik US. Zobowiązany to ja.
    Proszę napisać czy kwota wykazaną na zawiadomieniu, to ta którą muszę zapłacić na konto podane w tym piśmie czy to zawiadomienie jest tylko do mojej informacji i nic mam z tym nie robić?

    19 maja 2017
    Reply
    • Witam Panią na blogu. Skoro jest prowadzone wobec Pani postępowanie egzekucyjne to zawsze może Pani dobrowolnie spłacić zadłużenie. Jeżeli jednak Pani tego nie zrobi to będzie prowadzona egzekucja z zajętej wierzytelności pieniężnej. Kwota na zawiadomieniu już pewnie uległa zmianie, ze względu na rosnące odsetki i inne ewentualne koszty. Najlepiej zwrócić się do organu egzekucyjnego i poprosić o wskazanie całkowitej kwoty do zapłaty na dany dzień.

      19 maja 2017
      Reply
  10. Marta said:

    Witam, a ja mam takie pytanie. Czy i kiedy Urzad Skarbowy poinformuje mnie, że zwrot nadpłaconego podatku trafil na konto komornika?

    22 maja 2017
    Reply
    • Pani Marto, podobny temat był już poruszany w komentarzach powyżej. Praktyka urzędów jest różna, może Pani nie otrzymać żadnej informacji o przekazaniu pieniędzy na rachunek komornika. Pozostaje samemu zwrócić się do urzędu, jeżeli wie Pani o zajęciu wierzytelności w US przez komornika.

      31 maja 2017
      Reply
  11. Marcin said:

    Siema. Czy komornik zajmie mi zwrot podatku, jeśli wystosowałem do niego pismo o dobrowolnym splacaniu, i on na to się zgodził? Dodam, że wyrażając zgodę zniknęło zajęcie konta bankowego. Nic mi nie pobiera, wpłacam dobrowolnie i regularnie.

    31 maja 2017
    Reply
    • Jeżeli nie zawarł Pan oficjalnego porozumienia z wierzycielem to komornik nie jest związany Pana pismem z deklaracją dobrowolnej spłaty. Może więc zająć wierzytelność z tytułu zwrotu podatku. Ale skoro komornik cofnął zajęcie rachunku bankowego to prawdopodobnie nie będzie kierował zajęcia do urzędu skarbowego.

      31 maja 2017
      Reply
  12. Magdalena said:

    Witam Pana, jeśli mąż ma dług 1000zł i dostał pismo, że przelana została ta kwota na konto wierzyciela, to resztę mąż otrzyma normalnie? Zostanie wypłacona reszta?

    1 czerwca 2017
    Reply
    • Witam Panią na blogu. Jeżeli nie istnieją inne długi, dla których mogła zostać zajęta nadpłata/zwrot podatku z urzędu skarbowego, to reszta pieniędzy powinna zostać wypłacona podatnikowi.

      2 czerwca 2017
      Reply
  13. Brygida said:

    Dzień dobry. A jak wygląda sprawa jeżeli dnia 10.10.2016 pismo o zajęciu zwrotu dotarło do US z kwotą na 2500zł a na dzień dzisiejszy kwota długu została zmniejszona na 500zł? Zwrotu jest 3000zł (1500+1500). Czy US wypłaca pierwszą kwotę z zawiadomienia czy tą która faktycznie pozostała? Pozdrawiam

    2 czerwca 2017
    Reply
    • Dzień dobry Pani Brygido, witam serdecznie na blogu. Wszystko zależy od tego, czy i kiedy urząd skarbowy przekazał zajęte pieniądze komornikowi. Jeżeli nie przekazał ich przed chwilą zmniejszenia zadłużenia to powinien przelać komornikowi tylko faktyczną wysokość długu, a resztę Pani wypłacić.

      6 czerwca 2017
      Reply
  14. Rafał said:

    Witam, komornik wysłał maila do naczelnika Urzędu Skarbowego o zajęcie mojego zwrotu z pitu. W owym mailu nie było moich danych osobowych tylko imię i nazwisko, czy takie zajęcie jest zgodne z prawem? Pozdrawiam Rafał

    8 czerwca 2017
    Reply
    • Witam na blogu Panie Rafale! Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami komornik dokonuje doręczeń wobec administracyjnych organów egzekucyjnych i organów podatkowych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego lub z użyciem środków komunikacji elektronicznej. Komunikacja między komornikiem a urzędem skarbowym odbywa się więc w drodze elektronicznej.

      Pozdrawiam serdecznie,
      Krzysztof Kozłowski

      8 czerwca 2017
      Reply
  15. Rafał said:

    Ale jak oprócz imienia i nazwiska nie ma żadnych innych danych osobowych? to chyba taki mail od komornika nie jest ważny, bo tak naprawdę to nie wiadomo dokładnie o jaką osobę chodzi.

    9 czerwca 2017
    Reply
    • Panie Rafale, aby udzielić Panu rzetelnej informacji musiałbym zapoznać się z aktami postępowania egzekucyjnego i rzeczonym mejlem. Wówczas mógłbym zweryfikować prawidłowość postępowania komornika i urzędu skarbowego. Porad prawnych udzielam poza blogiem – jeżeli jest Pan zainteresowany to zapraszam do kontaktu.

      Krzysztof Kozłowski

      9 czerwca 2017
      Reply
  16. Tomasz said:

    Rozliczylem się z podatku w połowie marca po 2 tygodniach musialem zrobić korektę pitu i oddałem poprawiony na początku kwietnia. Czy komornik zajmie mi zwrot z podatku gdy jego pismo otrzymalem 23 marca o zajeciu zwrotu z podatku.

    13 czerwca 2017
    Reply
    • Witam na blogu Panie Tomaszu! Istotna dla zajęcia zwrotu podatku jest data doręczenia zawiadomienia do urzędu skarbowego, a więc dzień, w którym komornik powiadomił o zajęciu urząd, a nie Pana. Jeżeli w Pana przypadku stosuje się nowe przepisy, to takie zajęcie jest skuteczne na przyszłość (nawet przez rok), a więc komornik skutecznie zajmie zwrot podatku. Aby ocenić, które przepisy znajdą zastosowanie, proszę przeczytać wcześniejsze komentarze – znajdzie tam Pan odpowiedź na pytanie, kiedy stosujemy stare a kiedy nowe przepisy o zajęciu wierzytelności ze zwrotu podatku.

      Pozdrawiam serdecznie,
      Krzysztof Kozłowski

      14 czerwca 2017
      Reply
  17. Iza said:

    Dzień dobry! A co w przypadku wspólnego rozliczenia małżonków? Posiadam zajęcie komornicze, jestem osobą niepracującą, więc cały zwrot można powiedzieć „wypracował” mąż. Czy on też odpowiada za moje długi?

    20 czerwca 2017
    Reply
    • Witam na blogu Pani Izo! Zadała Pani bardzo ciekawe pytanie, ale to temat obszerny i wykraczający poza ramy wpisu na blogu. Odpowiedź zależy od charakteru długów i osoby wierzyciela, daty powstania długów, treści tytułu wykonawczego etc. Żeby Pani pomóc musiałbym zapoznać się szczegółowo ze sprawą. A tego na blogu zrobić nie mogę – zapraszam do skorzystania z moich usług.

      Pozdrawiam serdecznie,
      Krzysztof Kozłowski

      21 czerwca 2017
      Reply
  18. Magda said:

    A czy Urząd Skarbowy może przekazać nadpłatę podatku pełnoletniego dziecka do komornika? Nadmieniam, że wobec rodzica toczy się postępowanie komornicze z tytułu zaległości czynszowych za mieszkanie, którego dziecko jest współlokatorem i gdzie posiada stały adres zameldowania. Rodzicowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.

    24 czerwca 2017
    Reply
    • Witam serdecznie na blogu Pani Magdo!

      Przedstawiony przez Panią krótko stan faktyczny wskazuje na złożony problem, a na blogu nie udzielam porad prawnych, a jedynie dzielę się wiedzą i doświadczeniem z Czytelnikami. Jeżeli jest Pani zainteresowana moją pomocą w Pani sprawie to zapraszam do kontaktu telefonicznego lub mejlowego i skorzystania z moich usług.

      Pozdrawiam,
      Krzysztof Kozłowski

      29 czerwca 2017
      Reply
  19. monika said:

    witam serdecznie miałam komornika ktory sciagał mi dług sciagnoł 412zł a dług wynosił 712 zł po jakims czasie inny komornik przejoł ta sprawe i zabrał mi podatek w kwocie 4 tys bo to była ulga na dzieci czy to jest zgodne z prawem dziekuje za odpowiedz

    2 lipca 2017
    Reply
    • Witam Pani Moniko na blogu,

      Zajęcie ulgi podatkowej na dzieci dłużnika jest zgodne z prawem. Natomiast komornik nie może Pani zabrać więcej pieniędzy niż to wynika z całej kwoty zadłużenia, powiększonej o koszty egzekucji, opłatę egzekucyjną itp. Proszę dokładnie ustalić, jaka jest aktualna wysokość Pani długów, razem z kosztami. Wówczas będzie Pani mogła sprawdzić, czy komornik postąpił prawidłowo czy nie.

      W razie potrzeby polecam skorzystanie z moich usług – proszę wówczas o kontakt mejlowy lub telefoniczny.

      Pozdrawiam serdecznie,
      Krzysztof Kozłowski

      3 lipca 2017
      Reply
  20. Malgorzata Baranowska said:

    Który komornik otrzyma nadpłatę jeżeli do urzędu skarbowego zajęcie przesłane zostało przez dwóch komorników sądowych?, Komornik z mojego miasta złożył zajęcie jako drugi.

    19 lipca 2017
    Reply
    • Witam na blogu! Nie udzielam tutaj porad prawnych, a jedynie dzielę się wiedzą i doświadczeniem. W razie potrzeby polecam skorzystanie z moich usług – proszę wówczas o kontakt mejlowy lub telefoniczny.

      Pozdrawiam serdecznie,
      Krzysztof Kozłowski

      26 lipca 2017
      Reply
  21. Ewa said:

    Ciekwe kiedy te przepisy w tym względzie będą bardziej cywilizowane, tj. kiedy będzie obowiązek informowania dłużnika o zajęciu i kiedy będą chronieni ludzie, którzy pracują w oparciu o umowy cywilne,tak aby podobnie jak osoby zatrudnione w oparciu o umowę o pracę mogły zachować choć minimum egzystencjonalne:(

    3 sierpnia 2017
    Reply

Zostaw komentarz