Wyjawienie majątku przed komornikiem

Jeżeli jesteś doświadczonym wierzycielem, a więc takim, który był stroną wielu postępowań egzekucyjnych, to zapewne miałeś wątpliwą przyjemność otrzymać choć raz postanowienie o umorzeniu postępowania z powodu bezskuteczności egzekucji. Prawdopodobnie otrzymałeś wówczas od komornika pouczenie, że w związku z zakończeniem egzekucji możesz złożyć do sądu „wniosek ostatniej szansy”… wniosek o wyjawienie majątku.

Jest to instytucja polegająca na wezwaniu dłużnika przez sąd do stawienia się w nim w celu złożenia przyrzeczenia i wykazu posiadanego majątku. Potocznie określa się to mianem wyjawienia majątku przed sądem. Nie wiem jednak, czy wiesz, że od 8 września 2016 r. nowelizacja przepisów wprowadziła obok tej instytucji prawa zupełnie nowy, a zarazem podobny w swej konstrukcji, środek uzyskiwania informacji o majątku dłużnika.

Tym środkiem jest wyjawienie majątku przed komornikiem, i właśnie o nim chciałbym Ci dziś opowiedzieć. Zwłaszcza że pytanie o to pojawiło się w jednym z komentarzy na blogu.

W postępowaniach wszczętych po dniu 8 września 2016 r. w przypadku braku wskazania przez wierzyciela majątku dłużnika, komornik ma obowiązek wezwać dłużnika do złożenia wykazu majątku lub innych niezbędnych wyjaśnień. Przed nowelizacją przepisów komornik nie musiał, a jedynie mógł wezwać dłużnika, w dodatku nie do złożenia wykazu majątku, a tylko do złożenia odpowiednich wyjaśnień. W praktyce komornicy wzywali do odpowiedzi na pytania o posiadany przez dłużnika majątek, jednak rzadko czynili to sami z siebie. Na ogół niezbędny był stosowny wniosek złożony przez wierzyciela.

Samo wyjawienie majątku przed komornikiem polega na tym, że dłużnik składa przed nim wykaz majątku, a czyni to pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. W przypadku więc przyłapania dłużnika na ewidentnym kłamstwie możliwe jest złożenie przeciwko niemu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a w następstwie ewentualne skazanie w postępowaniu karnym.

Przepisy wskazują również, iż w razie nie złożenia (lub bezskuteczności tej czynności) przez dłużnika wykazu majątku wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika za wynagrodzeniem. O zleceniu komornikowi poszukiwania majątku pisałem na blogu w tym miejscu. Co jednak ważne, nowelizacja prawa spowodowała, że obecnie nie można zlecić komornikowi poszukiwania majątku w dowolnym momencie, przykładowo już we wniosku o wszczęcie egzekucji. Jak napisałem powyżej, w sprawach wszczętych po 8 września bieżącego roku, wniosek taki można złożyć dopiero wówczas, jeżeli czynności wyjawienia majątku przed komornikiem nie dały rezultatu.

W celu przymuszenia dłużnika do złożenia wykazu majątku przed komornikiem ten ostatni może nałożyć na dłużnika grzywnę lub też złożyć do sądu wniosek o orzeczenie wobec dłużnika nakazu przymusowego doprowadzenia go przez Policję do komornika, a nawet o zastosowaniu aresztu na okres nieprzekraczający miesiąca.

Czy wprowadzenie instytucji wyjawienia majątku przed komornikiem uchyliło wyjawienie majątku przed sądem? Absolutnie nie. Możliwość wezwania dłużnika przez sąd w celu złożenia przyrzeczenia i wykazu majątku pozostała. Wyjawienie przed sądem tym się różni od opisywanego w dzisiejszym wpisie, że jest dopuszczalne m.in. w sytuacji, gdy egzekucja okazała się bezskuteczna, ale też jeszcze przed jej wszczęciem, gdy wierzyciel uprawdopodobni, że egzekucja okaże się bezskuteczna lub dłużnik nie odpowie na wezwanie do zapłaty.

Sąd może więc odebrać wykaz majątku od dłużnika zarówno przed, jak i po postępowaniu egzekucyjnym. Komornicze wyjawienie majątku ma zaś zastosowanie w trakcie egzekucji, gdy wierzyciel nie podał wystarczających danych o majątku dłużnika.

Sąd oczywiście dysponuje takimi samymi uprawnieniami jak komornik – może nałożyć na dłużnika grzywnę, orzec o jego przymusowym doprowadzeniu lub też o karze aresztu. Osobiście mogę zaświadczyć, że zwłaszcza przymusowe doprowadzenie działa bardzo dobrze, i pozwala w krótkim czasie spotkać się z dłużnikiem, który sam z siebie nie kwapił się zbytnio wyruszyć w podróż do sądu. Z wyjawieniem majątku łączą się też inne korzyści, jak wpisanie niewypłacalnego dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych, który stanowi jeden z rejestrów składających się na Krajowy Rejestr Sądowy. Ale o tym innym razem 🙂

Nowe przepisy, wprowadzające wyjawienie majątku przed komornikiem, należy ocenić pozytywnie. W porównaniu z sądowym wyjawieniem majątku środek ten powinien być stosowany znacznie szybciej (ze względu na duże obłożenie sądów), nie wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty (koszt sądowego wyjawienia majątku to 40 zł), i jest stosowany zaraz po wszczęciu egzekucji, a nie dopiero na jej koniec (zwykle wtedy wierzyciele kierują wniosek do sądu). Jedyne czego się obawiam, to brak respektu dłużników przed komornikami, i ryzyko częstego zatajania majątku, pomimo odpowiedzialności karnej. Dłużnicy, zwłaszcza Zawodowi Dłużnicy, znają komorników i wiedzą, że często niewiele potrzeba aby skutecznie ukryć przed nimi swój majątek. A takie doświadczenie „tuczy„, i uczy, że komornika nie trzeba się obawiać. Wydaje się, że sąd cieszy się jednak większym autorytetem i trudniej tam o manipulację faktami. Choć i takie sytuacje zdarzają się oczywiście nagminnie…

Bo prawda jest taka, że majątek znacznie łatwiej ukryć, niż go wytropić. Niestety.

Udanego tygodnia Ci życzę i pozdrawiam!

Be First to Comment

Zostaw komentarz